Lipogram Tekniği Üzerine

Aralık 5, 2023

2 Okuma Süresi

L

lipogram Tekniği Ve DEV BİR YAPIT “LA DISPARITION-Georges Perec”
Georges Perec 1936 yılında savaşların ortasında milliyetçi duyguların hakim olduğu bir dünyaya
Yahudi asıllı bir bebek olarak gözlerini açtı .
Babasını savaşta kaybeden Georges Perec annesini ise Auschwitz kampında öldürülmesiyle kaybetti.
Georges Perec ömrünü bir dönem Nazi işgaline uğrayan Pariste geçirdi.
Acılarla dolu bir hayat süren Georges Perec eserleriyle edebiyat dünyasında ses getirmiştir

Bu yazımızda kısaca Lipogram tekniğinden ve Georges Perec in yazdığı lipogram tekniğiyle yazılan eserler
arasında başyapıt denebilecek La Dısparıtion(Kayboluş) romanından bahsedicez.

Lipogram tekniği roman,şiir veya çeşitli metinleri yazarken
özellikle bir veya birden çok harfin kullanılmamasıdır (genellikle o dilde en yoğun kullanılan har(f/fler) olur).
Tekniğin bilinen tarihi m.ö altıncı yüzyıla kadar uzanır.
Peki neden böyle bir teknik kullanılır?
Sanat,Edebiyat Tarihi boyunca birçok teknik türemiştir,Bu teknikler ilk başta sadece esere bir zanaat yükü yüklemek yahut
eserlerin değerli bulunması için üretimi daha teferruatlı bir süreç haline getirmek için var olduğu düşünülebilir fakat bu tekniklerin elbette
belli fayda ve sebepleri mevcut.
Yazım ı “sözde” kısıtlıyor gibi gözüken lipogram ve benzer teknikler,dilin sınırlarını zorlamak,estetik metinler yazmak ve derin anlamlı cümleler
kurmak için birebirdir.
yazar kişi hislerini tek düze klasik kelimelerle anlatmak yerine yan anlam ve betimlemelerle dolu,derin ve belkide çok daha estetik bir yapıt ortaya çıkartır.
Elbette tüm faydalarının dışında lipogram tekniği ile uzun bir metin yazmak tek başına dahi magazinsel bir değer taşır. Lipogramın bu yanı bir eylemin,
tepkinin belkide isyanın dışavurumu için onu makul bir araç haline getiriyor.
Georges Perec belkide La Dısparıtion(Kayboluş) eserini bu amaçla yazmıştır, La Dısparıtion(Kayboluş) Fransızcası 300+ sayfadan oluşan ve tarihe iz bırakan bir romandır.
Roman Fransız söz varlığında yoğun olarak kullanılan “e” harfi kullanılmadan yazılmış bu büyük eksiklik ise ailesinin eksikliği ile Yahudi toplumunun yok oluşu
ile özdeşleştirilmiştir.
Tüm edebi zenginlikleri ve akıcılığı ile ses getiren bu roman bir yandan bir isyan,tepki bir eylem olarak yorumlanabilir.
Ek not :
Kitap 2005 yılında Türkçeye çevrilmiş ve çevirisinde dahi E harfi kullanılmamıştır.